Gençlerde Madde Kullanımı

Madde kullanan gençler birtakım özelliklere sahiptir:

  • Madde kullanımında genellikle aşırı neşelilik, hareketlilik, hoşnutluk duyguları maddenin kötüye kullanılmasında ortaya çıkan ilk belirtilerdir.
  • Davranışlarının sorumluluğunu taşıyamaz, sınırlarını belirleyemezler. Diğer bir deyişle, madde kullanan çocuk ya da gençlerin otokontrol sistemleri zayıflamaktadır.
  • Ayrıca pişmanlık ve suçluluk duymazlar.
  • Saldırgan davranışlar ve şiddet eylemlerinde bulunurlar.
  • Aile içi sorunları olan, geleceğe yönelik umutsuzluk ve karamsarlığa kapılan, arkadaş çevresinden kolay etkilenen, model aldığı birinin madde kullandığını gören, (çevreden olabileceği gibi film karakteri de olabilir) büyüdüğünü ispat etmek isteyen, kendine güvensiz ve zayıf kişiliği olan ve kendini değersiz hisseden gençler daha sık madde kullanma eğilimindedir.

Madde kullanımında gözlenen sağlık değişimleri şunlardır:

  • Kullanım devam ettikçe yorgunluk, konsantrasyon bozuklukları, unutkanlık, yanılsamalar, sanrılar ve bilinç bulanıklığı ortaya çıkar. Doz artışında, depresyon ve koma hali, uzun süreli kullanımda ise de beyin ve beyincik hasar görmektedir.
  • Solunum yoluyla alındıklarında üst ve alt solunum yollarında enfeksiyon, ağız ve burun çevresinde egzama, bronşlarda daralma,
  • Kalpte ritim bozuklukları ve ani kalp durmaları,
  • Karaciğer ve böbrek yetmezlikleri görülebilir.
  • Uçucu madde kullanımında genel ölüm oranı düşüktür ama bağımlılıkta, büyük ölçüde görülmektedir. Ölümlerin çoğu ise ani olarak gerçekleşmektedir.

 

GENÇLERİN AİLEDEN UZAKLAŞMASI

Madde kullanımı özellikle ergenlik döneminde daha yaygın görülmektedir.

Genel olarak aile içinde, anne-baba arasında iletişim bozukluğu, ilgi ve sevgi yoksunluğu, gençlerin aile dışında başka arayışlara sürükler.

Gençlerin evden ve aileden uzaklaşmasına sebepleri:

  • Anne ve/veya babanın alkol ve madde kullanması,
  • Zengin çevrede, düşük ya da orta gelir ile yaşayan aileler,
  • Çocuğa, gence sevgi ve ilgi yerine madde doyum sağlayan, her isteklerini yerine getiren, her zaman her şeyine göz yuman aileler,
  • Aşırı baskıcı aileler,
  • Aile içinde rol model alabileceği bir ebeveyninin olmaması

ALKOL VE MADDE KULLANIMI NASIL ÖNLENİR?

Gençlerin arkadaşları tarafından alıştırılan madde ve alkol bağımlılığına karşı yapılması gereken eğitimin amacı sigara, alkol ve madde kültürüne girmesini önlemektir ve bu bilgiyi kazandıracak bilginin aktarılması gereklidir.

Aile genci iyi tanımalı, arkadaş çevresi, gencin harcamaları, boş zamanını geçirdiği ortamlar devamsızlık durumu gibi konularda bilgi sahibi olmalıdır.

Sigara ile başlayan çocuklar zamanla diğer maddeleri kullanma eğiliminde olabilirler. Anne-baba olarak çocukların sigara içmesini önlemenin en önemli katkısı sigarayı bırakmaktır. En azından çocukların yanında içilmemesine özen gösterilmelidir.

Çocuğa ya da ergen’e sigara aldırmamalı, evde ulaşamayacağı yerlerde muhafaza edilmesine dikkat edilmelidir.

Kendine güven duygusunu sağlayabilmesi ve istemediği bir duruma ‘hayır’ diyebilme becerisini kazanması sağlanmalıdır. Bu konuda okulda rehber öğretmeninden ya da bir psikolog aracılığıyla yardım alınabilir.

Ergenlerin sportif ve sosyal faaliyetlere yönlendirilmesi ve ailenin bu konuda teşvik edici olması yarar sağlayacaktır. Özellikle okul içerisindeki faaliyetlere katılması yönünde öğretmenleriyle işbirliği yapılmalıdır.

Gençlerin maddeye başlamalarının en yaygın sebebi kendilerini yetişkin gibi hissetmek istemeleridir. Aileler çocuklarına çeşitli sorumluluklar vererek yetişkin olduklarını hissettirebilir ve değer verdiklerini gösterebilirler.

Sürekli eleştirerek kötü davranışlarını pekiştirmek yerine, olumlu yönlerini görerek fark edildiğini belirtmek ve cesaretlendirmek daha uygun olacaktır.

Uçucu madde bağımlılığının tedavisinde, duruma göre maddeden arınma ve ortaya çıkan belirtilere göre tıbbi tedavi yöntemleri uygulanmalıdır. Aynı zamanda bireysel, aile ve grup terapileri ile ergenlere iç görü kazandırma, kendilik değerini artırma ve psikolojik olgunluğa sahip olmalarına yönelik çalışmalar yapılmalıdır.

İçerisinde zararlı kimyasalların bulunduğu, ucuz ve yasal olarak satılan, bazı maddelere dikkat edilmelidir. Bunlar, sıvı yapıştırıcılar, kozmetikler, (oje, aseton, saç spreyi, deodorantlar) kuru temizleyiciler, yangın söndürücüler, sıvı yakıcılar (benzin, çakmak gazı), havagazı, tiner, akrilik boya, kokulu silgiler ve gazlı kalemler vb. maddelerdir.